Geleneksel Çin Tıbbı nedir?

Geleneksel Çin Tıbbı, yazılı kaynaklara göre 2000 yıllık bir geçmişe sahip, bütüncül ve sürdürülebilir önleyici ve destekleyici bir tıp sistemidir. Ana kaynağı ‘Huangdi Neijing (Sarı İmparator’un Tıp Klasiği)’ olarak kabul edilir ve aslında çıkış hikayesi, Geleneksel Çin Tıbbı’nın ne olduğuna dair oldukça yeterli bir fikir verir:

Döneminde dahi bir lider olarak anlatılan, hali hazırda kadim tıp alanlarında uzman Huangdi (Sarı İmparator), bir gün danışmanlarına sorar; “Geçmiş hikayelere ve tarihe baktığımızda görüyoruz ki, kadim insanlar rahatlıkla 100’lü yaşlara erişir, ve hala da fiziksel iş yapacak kadar diri olurlarmış. Şimdi ne oldu da biz insanlar 50-60 yaşlarında güçten düşüyor ve çok sürmeden hayata gözlerimizi yumuyoruz. Değişen dünya ve doğa şartları mı, yoksa biz insanlar mıyız?”

Bu sorudan yola çıkarak Huangdi ve danışmanları, Çin ve çevresindeki tüm kadim tıp kaynak ve bilgilerini toparlar ve inceler. Vardıkları sonuç ise şudur: 

“Kadim zamanların insanları doğayla uyumlu yaşarmış. Mevsim, coğrafya ve iklimin gerekliliklerine göre giyinir, yer içer ve hareket ederlermiş. Şimdi ise biz insanlar, doğayla uyumumuzu yitirdik, ne giydiğimize, yediğimize, hareketimize bakmıyoruz; sebepsiz yere üşüyoruz, sebepsiz yere yanlış ve çok yiyoruz, sebepsiz yere kendimizi çok tüketiyoruz. Yapmamız gereken, bu uyumu tekrar yakalamaktır.”

Böylece, şuan Çin Tıbbı olarak bildiğimiz sistemin özünde birçok kadim milletin birikimleri yatar. Ve türlü tedavi yöntemlerinde Geleneksel Çin Tıbbı’nın hedefi bellidir; uyumdan çıkmış insanı tekrar uyum haline döndürmek. 

Tüm tıp sistemlerinde olduğu gibi Geleneksel Çin Tıbbı’nda da birçok teşhis ve tedavi yöntemi bulunur:

Başlıca teşhis yöntemleri:

• Anemnez
• Nabız
• Yüz ve beden yapı ve renkleri

Başlıca tedavi yöntemleri:

• Akupunktur
• Şifalı otlar/ilaçlar
• Tuina/Masaj & Kırık-çıkıkçılık
• Yaşam düzenlemeleri (beslenme, uyku, sosyal)
• Qigong

Geleneksel Çin Tıbbı’nda insan, yer ve göğün buluştuğu bir oda olarak tarif edilir. İnsan yer ve gökten uyumlu olarak beslendiğinde gerçek insandır, ve gerçek insan hastalıklara karşı çok dirençlidir. Biz insanlar, insanlıktan çıktığımız için ve çıktığımız sürelerde hastalanırız. Yani bir insan, ne tamamen güdüsel dürtüleriyle yaşayan bir canlı olmalıdır; ne de dünyayı ve bedenini tamamen göz ardı edecek şekilde manevi unsurların peşine düşmelidir. Madde ile mana uyum içerisinde olmalıdır. Bu nedenle de Geleneksel Çin Tıbbı, öncelikli mekanizmaları Yinyang, 5 Element, 3 Cevher olacak şekilde insandaki uyumsuzlukları ve kök sebepleri tespit edip tekrar uyumlamak için gerekli müdahaleyi yapmayı hedefler. 

Geleneksel Çin Tıbbı’nın en önemsediği iki unsur bütüncüllük ve önleyiciliktir. 

Bütüncül yaklaşım, hastalığın sadece semptom noktasının tedavisi edilmesi yerine ancak kök sebebin bulunup ortadan kaldırılması durumunda hastalığın gerçekten iyileşebileceğini öne sürer. Kök ve yaprak sembolizmiyle Çin Tıbbı der ki, “Bir yaprak solduğunda, yaprağı yeşertmek için köküne ve toprağına müdahale edilmelidir.”

Bunun iki yönü vardır; bir rahatsızlığın sebebi başka bir beden yapısında bulunabilir, çünkü organlar ve beden sistemleri bir döngü içerisinde birbirini etkiler. Örn. Bir kalp rahatsızlığı durumunda kalbin kendisinin tedavisiyle birlikte, Çin Tıbbı’na göre etken olabilecek mide, karaciğer ve böbrekler de mutlaka incelenmelidir. Bütüncül yaklaşımın diğer yönü ise, ruh ve beden eşleşmesidir. Geleneksel Çin Tıbbı’na göre beden ve ruh birlikte iyileşebilir; ikisinden biri eksik olduğunda sağlık ve huzur sürdürülemez. Örn. öfkeyi daha iyi anlamak, ifade etmek ve dönüştürmek istediğimizde, aynı zamanda öfkeyle eşleştirilen karaciğerin de fiziksel olarak sağlıklı olması çok önemlidir. Aynı şekilde fiziksel olarak karaciğerin sağlığının sürebilmesi için öfke konusunun da incelenmesi ve dönüşmesi şarttır. 

Önleyicilik konusuna gelecek olursak; Geleneksel Çin Tıbbı’nda ve genel olarak Çin kültüründe birçok kavram devlet yönetimi ve savaşlardan örnekle anlatılır ve önleyicilik konusunda bazı örnekler verirler:

Bir savaşa girildiğinde, kayıp vermemek ve hasar almamak mümkün değildir. Kayıp ve hasar istemeyen kişi, doğru diplomasi ve önlemlerle savaşı önlemelidir. Aynı bu şekilde, Çin Tıbbı’na göre, hastalandığımızda, iyileşsek bile, canımızdan bir miktar kaybederiz. En doğru yöntem, hastalığın oluşabileceği ve yerleşebileceği bir ortamı oluşturmamak ve doğru önlemleri almaktır. Doğru yaşam alışkanlıkları geliştirip bağışıklığı güçlü tutmaktır. 

Sonuç olarak, Geleneksel Çin Tıbbı, bütüncüllüğü ve önleyiciliği öncelik yapan, kişinin iç ve dış uyumunu sağlayarak ancak sürdürülebilir bir sağlığa ulaşabileceğini iddia eden ve bu doğrultuda çeşitli yöntemler ve yaşam düzenlemeleri sunan kapsamlı bir tıp sistemidir. Bir Çin Tıbbı hekimi almak tabi ki yıllar alacakken, kişinin hayatını ve sağlığını düzenleyip kalitesini artırmaya yetecek kadar öğrenmesi ise oldukça mümkün sade ve uygulanabilir bir öğretidir.

Geleneksel Çin Tıbbı’yla gerçek bir insan olup, bağışıklığınızı güçlendirip, hem iç hem dış sağlık ve huzuru yakalamanın gerçekçi ve uygulanabilir yöntemleriyle buluşmak isterseniz, eğitimlerimize bekleriz.

Qigong Akademi